Lale devri biterken

25 Ocak 2014

Türkiye ekonomisi 2003 yılından beridir kötüye gidiyor. Bu kötü gidişin nedenleri:

* İç tasarruf oranı sürekli düştü,

* Yatırım-iç tasarruf dengesizliği sürekli büyüdü,

* Yatırımların sektörel dağılımı sürekli bozuldu,

* Sınai sektörü giderek montaj sanayisi haline dönüştürüldü,

* İmalat sanayisinin gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) içindeki payı sürekli geriledi,

* İhracatın ithalatı karşılama gücü sürekli azaldı,

* Dış ticaret ve buna bağlı cari işlemler açıkları sürekli büyüdü,

* Türkiye’nin dış borçları sürekli kabardı ve

* Gösteriş yatırımları dışında, Türkiye’nin üretim gücünü artıracak, dışa bağımlılığını azaltacak yatırımlar yapılmadı.

Bunların yanında:

* Tüm bu olumsuz gelişmeleri gören, dile getirmeye çalışanlar, bir şekilde dışlandı, buna karşı çeşitli seslerden oluşan bir övgü/yalaka korosu oluşturuldu. Ve bu koroda politikacılar dışında ekonomistler, işadamları, CEO’lar, banka genel müdürleri, TV’de ekonomi programı düzenleyenler, medyanın ekonomi muhabirleri, hatta uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları da yer aldı.

* Görünürde gökdelenler, AVM’ler yükseldi.

* Tüm bunlar “ekonomideki başarı gerçek” diye algı yaratıldı.

* Uluslararası finansal piyasa koşullarından kaynaklanan ucuz döviz de bu algıyı güçlendirdi.

* Şu izlenim yaratıldı: “Türkiye’de her şey iyiye gidiyor, bir tek cari işlem açığı sorunu var. O da finanse edildiği sürece sorun olmaz.”

Bunların sonucunda:

* Süreğen cari işlemler açığı; Türkiye’nin yatırım, tasarruf, dış ticaret dengesini sağlayamadı,

* Açık; dış borç alarak, gayrimenkul, tesis, işletme gibi Cumhuriyet varlıkları satılarak karşılandı,

* Ucuz döviz, yüksek faizli tüketici kredisi bankaların bir süre kârlı, güçlü görüntü vermesine imkân verdi.

Sonuç

Lale devri bitti. ''Lale Devri''nin sonunda neler olduğunu bilenler bilir. Padişah III. Ahmet tahttan indirilip yerine I. Mahmut getirilirken devir teslim sırasında III. Ahmet yeğeni I. Mahmut'a o ünlü sözünü söylemişti: ‘’Devleti ehliyetsiz sadrazamlara teslim etme.’’

Yıl sonu Dolar 3.0 olursa şaşırmayasınız. Bu ise geminin batması demek. Benden söylemesi.

Osman Aydoğan