İlber Ortaylı

14 Mart 2026

Büyük tarihçi İlber Ortaylı, dün, 13 Mart 2026 günü hayata gözlerini yumuyor. İlber Ortaylı’nın vefatının üzerinde henüz bir tam gün bile geçmeden arkadaşlarım da bana İlber Ortaylı hakkında niye bir yazı yazmadığımı soruyor. Bu soru bana Can Yücel’i hatırlatıyor. Can Yücel’e soruyorlar; ''Neden hep babanıza şiir yazıyorsunuz, ona olan sevginizi anlatıyorsunuz?'' Can Yücel de ''Anneme olan sevgimi yazacak kadar şair değilim'' diye cevap veriyor. Ben de öyle, İlber Ortaylı hakkında yazacak kadar tarihçi değilim diye düşünüyorum.

Böyle olunca da bana sadece İlber Hoca ile olan bir hatıramı anlatmak kalıyor.

2000’li yılların başında Viyana’da davetli dinleyici olarak bir seminere katılıyorum. İlber Hoca ile ilk orada tanışıyoruz. Daha sonraki yıllarda Ankara’da, Avusturya Büyükelçiliğinin organize ettiği bir başka seminere yine davetli dinleyici olarak katılıyorum. Konuşmacılardan birisi de yine İlber Ortaylı. Ancak yine konuşmacı olarak ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya’dan uluslararası tanınırlığı olan profesörler de katılıyor. İlber Ortaylı, sıra kendisine geldiğinde aslı Latince olan bir alıntıyı önce Latince olarak seyircilere aktarıyor, sonra istihzayı olarak; Amerikan ve İngiliz profesörlere dönerek onlara İngilizce, sonra Alman profesöre dönerek Almanca, sonra da Fransız profesöre dönerek Fransızca anlatıyor. En son da salondaki dinleyicilere dönerek ciddi bir şekilde Türkçe anlatıyor.

Afrika yerlileri, bir bilge kişileri öldüğünde ‘’kütüphanemiz yandı’’ diye ağıt yakarlarmış. Bizlerin de öyle, İlber Ortaylı’nın ardından ağıt yakmamız gerekiyor: ‘’Kütüphanemiz yandı!’’  diye. Hem de koskoca bir kütüphanemiz yandı!

Allah rahmet eylesin.

Osman AYDOĞAN