Conquest of Paradise: Cennetin keşfi mi, çelişkinin ritmi mi?

07 Aralık 2025

Bir film: ‘’1492: Conquest of Paradise’’

‘’1492: Conquest of Paradise’’ (1492: Cennetin Keşfi) filmi, İngiliz film yönetmeni ve prodüktör Ridley Scott’ın yönettiği, Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı dolayısıyla yapılan iki filmden biri oluyor. Film, bu keşfin Avrupa'daki etkileri ve Kolomb'un yeni dünyadaki yerleşim çabalarını konu alıyor. Film, 1992 yılında ABD, Fransa, İspanya, İngiltere tarafından ortak olarak yapılıyor.

Film müziği: ‘’Conquest of Paradise’’

Bu film için Yunan besteci Vangelis (Evangelos Odysseas Papathanassiou) aynı adla bir albüm besteliyor: ‘’1492: Conquest of Paradise’’. Vangelis, Yönetmen Ridley Scott’ın bu filmi için müziği; dramatik, keşif temalı ve yükselen bir duygu yaratmak üzere besteliyor.

Bu albümün ikinci sırasında ‘’Conquest of Paradise’’ adlı müzik yer alıyor. Bu müzik; epik, mitolojik ve ruhani havaya sahip bir orkestra ve koro tarafından seslendiriliyor. Vangelis, müzikte gerçek bir dil kullanmıyor. Vangelis, bu eserde Pseudo-Latin (sahte Latin) adı verilen Latinceye benzeyen ancak Latince olmayan ve bir anlam taşımayan bir dil kullanıyor. Pseudo-Latin’in grameri ve kelime anlamı bulunmuyor. Bu dil; sadece kulağa Latin, kilise korosu tarzı, antik veya mistik gelmesi için üretilmiş fonetik seslerden oluşuyor ve film müziklerinde, oyunlarda, epik veya dini atmosfer yaratmak için sık kullanılıyor. Bu dil, Latin dünyada tarihsel ve ruhani bir çağrışım yaratıyor. Bu tarz, Vangelis’in sıkça kullandığı fonetik bir koro tekniği olarak biliniyor.

Film vizyona girdikten sonra, yapımın kendisinden ziyade müziği büyük bir fenomen haline geliyor. Bu eser, 1990’lı yılların en çok bilinen enstrümantal eserlerinden biri haline geliyor. Bu parça, Avrupa’da özellikle Almanya, Hollanda, Belçika ve İspanya’da uzun süre listelerde zirvede kalıyor.

Yazımın sonunda bu film müziğinin bağlantılarını veriyorum. Ancak Vangelis’in albümünün tamamının sakin bir zamanda dinlenilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Ve büyük bir çelişki

Bizler genellikle, çağımızın; semboller, idoller ve mesajlar çağı olduğunun pek farkına varmıyoruz. Bu müzik, AKP, 14 Ağustos 2001 tarihinde resmen kurulduğunda, Ankara Bilkent Otel'deki parti tanıtımda kullanılıyor, toplantı esnasında bu müzik sürekli olarak fonda çalıyor. Ayrıca bu müzik, AKP’nin kazandığı her seçimden sonra AKP Genel Başkanı Erdoğan sahneye çıkana kadar hoparlörden yankılanıyor. Millî görüş geleneği sahibi, anti emperyalist ve ABD karşıtı görüşleri ve mukaddes değerlere bağlı olduğunu iddia eden bir partinin parti tanıtımında fon müziği olarak Itrî’den, Dede Efendi’den, Tamburî Cemil Bey’den bir eser değil de sömürgeciliğin ve '’yeni dünya düzeni’’nin başlangıcına adamış bir filmin, kilise korosu tarzındaki ve Latin dünyasında tarihsel ve ruhani bir çağrışım yaratan fon müziğini bilinçli olarak seçmesi ve anlamı olmayan, sadece kulağa öyle gelsin diye uydurulmuş bu sahte dilin, yerli ve millîlik iddiasındaki bir siyasetin fonu olması büyük bir ironi, büyük bir çelişki ve tarihin ilginç bir cilvesi oluyor. Kim bilir bu müzikle nerelere ne mesajlar veriliyor? Resmî cenaze törenlerinde çalınan, Frédéric Chopin’in ‘’Marche funèbre’’ adlı eserini millî değil diye, Itrî’nin ‘’Segâh Tekbir’’ine çeviren AKP, ne ilginçtir ki kendi parti kuruluş tanıtımını yaparken ve seçim zaferlerinde Latin dünyasında ruhanî bir çağrışım yapan ve kilise korosunu andıran bu müziği kullanıyor. Yerli ve millî!

AKP’nin 14 Ağustos 2001 tarihinde resmen kurulduğunda, Ankara Bilkent Otel'deki parti tanıtım haberi videosunu yazımın sonunda veriyorum.

Bugün Pazar. Bırakınız şimdi ülke gündemini, adaleti, ekonomiyi, gamı, kederi, kasveti ve siyaseti. Bırakınız zihninizdeki tüm soruları, sorunları, unutunuz her bir şeyi, bu müziği dinleyiniz! Zaten ‘’unutma olmayınca mutluluk da olmaz’’ derdi Fransız roman yazarı Andre Maurois.

Sizlere güzel mi güzel, sıcak ve mutlu, musmutlu bir Pazar günü diliyorum. Her şey gönlünüzce olsun.

Osman AYDOĞAN

‘’1492: Conquest of Paradise’’ filminde film müziği olarak ‘’Conquest of Paradise’’; (Bu parça, filmde belli sahnelerde; ilk yolculuğa başlarken, tarihte “Kolomb’un üç gemisi” olarak bilinen Pinta, Niña ve Santa María adlı gemilerin denize açılma anında ve filmin bittiği noktada duyuluyor. Ancak filmin açılışında albümdeki dokuzuncu sırada yer alan ‘’Hispanola’’ parçası duyuluyor.)

https://www.youtube.com/watch?v=p96pdqxxu_4

Tabii ki böyle bir müziğe André Rieu de kayıtsız kalamıyor.  André Rieu’nun Amsterdam Arena konserinde; ‘’Conquest of Paradise’’;

https://www.youtube.com/watch?v=DZ_NImYJke0

Baden-Württemberg Cello-Orkestrası eşliğinde; ‘’Conquest of Paradise’’;

https://www.youtube.com/watch?v=VIPHn4nxJNw

AKP, 14 Ağustos 2001 tarihinde resmen kurulduğunda, Ankara Bilkent Otel'deki parti tanıtımı haberi:

https://www.youtube.com/watch?v=7_lUFxtPcEE